Ile kosztuje umowa przedwstępna? Na koszt umowy przedwstępnej składają się: Taksa notarialna ustalana indywidualnie; Opłata sądowa w kwocie 150 zł – pobierana wyłącznie gdy strona umowy zdecyduje się na ujawnienie w księdze wieczystej roszczenia o zawarcie umowy przyrzeczonej (umowy końcowej) Może cię zainteresować: Umowa sprzedaży nieruchomości – ważne informacje! Jak sprzedać udział w spadku – nieruchomości; Skutki zawarcia umowy zbycia spadku. Może cię zainteresować: Sprzedaż mieszkania komunalnego a zwrot bonifikaty; Skup nieruchomości – czyli jak łatwo zbyć udział w spadku. Agnieszka Czuba ; Powiązane wpisy: Umowa przedwstępna sprzedaży mieszkania/domu. Tak jak już wspomnieliśmy, przed zawarciem umowy kupna-sprzedaży mieszkania lub domu często podpisuje się umowę przedwstępną. Tutaj mamy do wyboru – stworzenie jej w formie umowy cywilno-prawnej lub notarialnej. Zazwyczaj korzystniejszy jest ten drugi wariant. Umowami, które bezwzględnie należy sporządzić przy pomocy notariusza, w formie aktu notarialnego są umowy kupna – sprzedaży nieruchomości. W przypadku sporządzenia umowy sprzedaży nieruchomości, czy też umowy o przeniesienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, w formie innej niż akt notarialny, umowa będzie nieważna. A może by się tak zamienić nieruchomościami..? Przyzwyczajeni często do najbardziej oczywistych rozwiązań zapominamy, że umowa sprzedaży nie jest jedyną opcją odpłatnego nabycia nieruchomości. Zamiana nieruchomości błędnie bywa często postrzegana jako zbyt skomplikowana i czasochłonna. Nie wszyscy są świadomi jak wiele zalet w rzeczywistości posiada ta umowa i jak bardzo Umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości powinna zawierać termin realizacji postanowień, sposób i termin płatności (z ewentualnym uwzględnieniem kolejnych transzy), a także zapis, który przewiduje konsekwencje finansowe z tytułu wycofania się jednej ze stron. W praktyce, nie są to jednak elementy obligatoryjne. . Aby zawrzeć umowę sprzedaży nieruchomości, powinnyśmy udać się do notariusza. Jak wynika z art. 158 Kodeksu cywilnego (dalej umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione. Umowa sprzedaży nieruchomości zawarta bez dochowania formy aktu notarialnego jest nieważna (art. 73 § 1 Jednocześnie zgodnie z art. 77 § 1 uzupełnienie lub zmiana umowy wymaga zachowania takiej formy, jaką ustawa lub strony przewidziały w celu jej zawarcia, a zatem w przypadku nabycia nieruchomości – formy aktu notarialnego. Umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości – na co uważać, czego unikać>> Po co umowa przedwstępna? Jednakże strony nie zawsze decydują się „od razu” zawrzeć docelową umowę sprzedaży. Często postanawiają zawrzeć wcześniej umowę przedwstępną, zwłaszcza gdy pozyskanie środków na zakup nieruchomości okazuje się czasochłonne. Taka umowa zawierana jest dla bezpieczeństwa obu stron – nikt nie chce, aby nagle zbywca „rozmyślił się” i sprzedał ją innemu podmiotowi lub by kupujący zrezygnował z nabycia nieruchomości. Umowa przedwstępna chroni więc zarówno przyszłego sprzedawcę jak i nabywcę rzeczy. Gdyby bowiem po jej zawarciu nie doszło do podpisania umowy „docelowej”, stronom będą przysługiwały określone roszczenia. Jak wynika z art. 389 § 1 umowa, przez którą jedna ze stron lub obie zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy (umowa przedwstępna), powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej. Oznacza to, że w umowie przedwstępnej strony przyrzekają sobie nawzajem, że zawrą w przyszłości określoną umowę. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że sama w sobie przedwstępna umowa sprzedaży nie jest umową skutkującą przeniesieniem własności. Aby skutek taki nastąpił, konieczne jest zawarcie przyrzeczonej umowy sprzedaży. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 kwietnia 2019 r. w sprawie I CSK 126/18 (LEX nr 2642427) przypomniał, że umowa przedwstępna stanowi tylko etap na drodze do zawarcia umowy przyrzeczonej i ma charakter prowizoryczny. Jak zaś wyjaśnił Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 19 listopada 2019 r. w sprawie I AGa 76/19 (LEX nr 2764077) celem zawarcia umowy przedwstępnej jest stworzenie stanu pewności, że określona, projektowana przez strony umowa, zostanie zawarta. Z kolei w wyroku z dnia 22 maja 2019 r. w sprawie IV CSK 109/18 (LEX nr 2671547) Sąd Najwyższy nadmienił, że umowa przedwstępna poza istotnymi postanowieniami umowy przyrzeczonej może zawierać także inne regulacje. W takiej umowie mogą znaleźć się np. postanowienia, które kształtują zachowanie stron w okresie poprzedzającym zawarcie umowy. Co powinna zawierać umowa przedwstępna? W umowie przedwstępnej konieczne jest wskazanie dokładnych danych stron umowy. Ważne, by strony ustaliły cenę nieruchomości i termin, w którym ma dojść do zawarcia umowy przyrzeczonej. Strony mogą również ustalić sposób zapłaty (np. przelew bankowy). Często w praktyce zdarza się, że już na etapie zawarcia umowy przyrzeczonej uiszczana jest zaliczka (tj. część przyszłej ceny sprzedaży) lub zadatek (tj. świadczenie podobne do zaliczki, lecz dodatkowo zabezpieczające przed bezzasadnym uchyleniem się od zawarcia umowy przyrzeczonej). Niejednokrotnie w umowie przedwstępnej strony ustalają również kary umowne na wypadek niezawarcia umowy przyrzeczonej lub zawinionego opóźnienia w jej zawarciu. Termin do zawarcia umowy przyrzeczonej Na gruncie art. 389 § 2 jeżeli termin, w ciągu którego ma być zawarta umowa przyrzeczona, nie został oznaczony, powinna ona być zawarta w odpowiednim terminie wyznaczonym przez stronę uprawnioną do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej. Jeżeli obie strony są uprawnione do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej i każda z nich wyznaczyła inny termin, strony wiąże termin wyznaczony przez stronę, która wcześniej złożyła stosowne oświadczenie. Jeżeli w ciągu roku od dnia zawarcia umowy przedwstępnej nie został wyznaczony termin do zawarcia umowy przyrzeczonej, nie można żądać jej zawarcia. Przepis ten, choć zawile sformułowany, kształtuje dość proste zasady odnoszące się do terminu, w jakim ma zostać zawarta umowa przyrzeczona. Po pierwsze – i tak jest w praktyce najczęściej – termin ten jest określony już w samej umowie przedwstępnej. Przykładowo strony zobowiązują się, że A sprzeda B nieruchomość za 6 miesięcy. Może być jednak i tak, że termin do zawarcia umowy przyrzeczonej nie wynika z umowy przedwstępnej. Strony mogą bowiem jedynie ustalić, że A sprzeda B nieruchomość. W takim wypadku jeżeli ani A ani B w ciągu roku od zawarcia umowy przedwstępnej nie wyznaczą terminu do zawarcia umowy przyrzeczonej, to nie będą już mogli żądać sfinalizowania sprzedaży, powołując się na umowę przedwstępną. Niewykonanie zobowiązania z umowy przedwstępnej - lepiej iść do notariusza Może jednak zdarzyć się, że termin do zawarcia umowy przyrzeczonej został ustalony (w umowie przedwstępnej lub już po jej zawarciu), a mimo tego jednak ze stron uchyla się od zawarcia umowy. W takim wypadku drugiej stronie przysługiwać będą dwa rodzaje roszczeń. Z art. 390 § 1 wynika, że jeżeli strona zobowiązana do zawarcia umowy przyrzeczonej uchyla się od jej zawarcia, druga strona może żądać naprawienia szkody, którą poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej. Strony mogą w umowie przedwstępnej odmiennie określić zakres odszkodowania. Zawarcie umowy przedwstępnej wiąże się zatem z możliwością uzyskania odszkodowania, jeżeli kontrahent uchyli się od zawarcia umowy przyrzeczonej. Oprócz uzyskania odszkodowania możliwe jest również „zmuszenie” niesolidnego kontrahenta to zawarcia umowy przyrzeczonej. Jednakże aby było to możliwe, umowa przedwstępna musi spełniać określone warunki. Na podstawie art. 390 § 2 gdy umowa przedwstępna czyni zadość wymaganiom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, w szczególności wymaganiom co do formy, strona uprawniona może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej. Na przykładzie umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości strona będzie mogła skutecznie domagać się zawarcia umowy przyrzeczonej jedynie wtedy, gdy w umowie przedwstępnej oznaczono dokładnie nieruchomość, jaka ma zostać sprzedana oraz ustalono jednoznacznie cenę sprzedaży. Konieczne jest dodatkowo spełnienie wymagań co do formy umowy, a zatem umowa przedwstępna ma zostać zawarta w formie aktu notarialnego. Gdyby umowa przedwstępna została zawarta bez zachowania tej formy, np. w zwykłej formie pisemnej lub ustnie, to strony nie będą mogły „zmusić” drugiej z nich do zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaży. Dlatego w przypadku umów przedwstępnych dotyczących obrotu nieruchomościami tak ważne jest zawieranie ich przed notariuszem. Jakie dokumenty wziąć do notariusza? Udając się do notariusza, należy zabrać ze sobą dowód tożsamości. W przypadku zawierania umowy dotyczącej nieruchomości przydatny będzie również odpis z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości (lub wydruk z portalu internetowego ksiąg wieczystych: oraz dokumenty urzędowe, które do niej się odnoszą (np. wypis z rejestru gruntów, wyrys z mapy ewidencyjnej, zaświadczenie o przeznaczeniu nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy). Jeśli umowę zawierają małżonkowie, konieczne jest również przedłożenie odpisu aktu małżeństwa, który należy pozyskać z właściwego urzędu stanu cywilnego. Wysokość taksy notarialnej jest ustalana indywidualnie, a zależy od wartości nieruchomości, której umowa dotyczy. Na wysokość kosztów rzutuje też ilość odbieranych od notariusza wypisów aktu notarialnego oraz konieczność dokonania wpisów w księgach wieczystych. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów w programie LEX jest zależny od posiadanych licencji. Coraz częściej klienci dewelopera kupują kota w worku. Nie mają pewności, że nie wycofa się z umowy lub nie podniesie drastycznie ceny lokalu. Tak było z deweloperem Włodarzewska. - Podpisaliśmy umowę przedwstępną z Włodarzewską. Chcieliśmy to zrobić u notariusza, ale deweloper się nie zgodził. Teraz otrzymaliśmy od niego pismo, że zamierza podnieść cenę mkw. mieszkania o 46 proc., gdyż zdrożały materiały budowlane -mówi Paweł Jarnot. - Zastanawiamy się, co dalej zrobić. -Najlepiej, żeby kupujący zawierali umowę przedwstępną w formie aktu notarialnego i zadbali jeszcze, by nie miała klauzul waloryzacyjnych dotyczących ceny mieszkania -uważa mec. Tomasz Tatomir z kancelarii Chałas i Wspólnicy. - Wówczas unika się przykrych niespodzianek, takich jak podwyżka ceny mieszkania. Obie strony umowy mają bowiem obowiązek dotrzymać jej postanowień. W razie zaś sporu klient dewelopera ma prawo pójść do sądu i żądać sprzedania mieszkania po cenie z notarialnej umowy. Forma ta ma jeszcze jedną zaletę. Gdy deweloper wycofuje sięze sprzedaży mieszkania, bo znalazł nabywcę, który zapłaci więcej, zawsze można żądać od niego przeniesienia własności lokalu w sądzie. Wtedy orzeczenie sądowe zastępuje oświadczenie woli dewelopera. Klient powinien też wystąpić do wydziału wieczystoksięgowego sądu rejonowego prowadzącego księgę wieczystą dla nieruchomości z wnioskiem o uczynienie w niej wzmianki o przysługującym mu roszczeniu. Deweloper nie może wtedy sprzedać innej osobie mieszkania, dopóki nie rozstrzygnie się spór w sądzie. - Nikogo nie można jednak zmusić do zawarcia umowy notarialnej - dodaje mec. Tatomir. Gdy więc deweloper odmawia, to nic nie można z tym zrobić. Ale... trzeba szukać takiego, dla którego umowa notarialna nie jest żadnym problemem. Gra jest warta klienta, który zawarł z deweloperem nienotarialną umowę, jest znacznie gorsza. Niezbyt go ona chroni przed nieuczciwością kontrahenta. Może się najwyżej domagać w sądzie odszkodowania. Warto wtedy sięgnąć po wyrok Sądu Najwyższego z 30 czerwca 2004 r. (sygn. akt IVCK521/03). Mówi on, że w razie niewykonania umowy powstaje szkoda, za którą można domagać się w sądzie odszkodowania w wysokości stanowiącej różnicę między wartością rynkową mieszkania a jego ceną podaną w umowie. Inną formą obrony jest kwestionowanie w umowie niedozwolonych postanowień. Zawsze też można się zwrócić do rzecznika praw konsumentów. Jest ich 363. Działają w każdym powiecie oraz mieście na prawach powiatu. Masz pytanie do autorki, e-mail: @ Deweloper jest przedsiębiorcą. Musi więc posiadać umiejętność kalkulowania ryzyka inwestycyjnego, a nie obciążać nim później swoich klientów. To oznacza też, że powinien dotrzymywać warunków umowy, i to nie tylko tych dotyczących ceny, ale również innych. Praktyka pokazuje jednak, że często jest inaczej. Radzę więc zawierać umowy przedwstępne w formie notarialnej. Jeżeli deweloper nie chce się na to zgodzić, lepiej zrezygnować z jego oferty. Ryzyko jest bowiem zbyt duże. Nigdy przecież nie będziemy mieli gwarancji, że wprowadzimy się do mieszkania. Walka o odszkodowanie w sądzie jest zaś trudna i żmudna. Nie zawsze też kończy się zwycięstwem. Zazwyczaj dzieje się to w momencie kiedy mamy do czynienia z płatnością z kredytu bankowego będą z środków, które uruchamiane są z lokat bankowych lub pochodzą ze sprzedaży innej nieruchomości. Umowę przedwstępną możemy związać się w biurze nieruchomości (sporządzana przez licencjonowanego Pośrednika) lub w kancelarii notarialnej. SPRAWDŹ OFERTY | Mieszkania na sprzedaż Umowa zawarta w biurze nieruchomości to umowa cywilno-prawna. Określane w niej są strony transakcji, jej przedmiot, warunki, cena oraz czas na jaki zostaje zawarta. W momencie wystąpienia jakichkolwiek odstąpień jednej ze stron od zawartej umowy mamy roszczenia jedynie co do zadatku (jeśli został wpłacony). Natomiast jeśli chcemy dopełnić umowę musimy wystąpić z powództwem na drogę sądową. Gdy obie strony decydują się na odstąpienie od umowy wystarczy podpisanie aneksu do umowy. CZYTAJ TAKŻE | Czym jest akt notarialny? Umowa przedwstępna zawarta w kancelarii notarialnej w formie aktu notarialnego ma większą moc prawną nie tylko co do wpłaconego zadatku, ale także co do wykonania umowy. W razie gdy jedna ze stron będzie chciała odstąpić od umowy, druga strona na podstawie podpisanej umowy przedwstępnej w formie aktu notarialnego może przymusić do dopełnienia transakcji. Sporządzając w/w umowę Notariusz powinien poinformować odpowiednie instytucje co do roszczeń nowego nabywcy względem danej nieruchomości. Ponieważ umowa jest w formie szczególnej (akt notarialny) wszystkie zmiany powinny także zachować w/w formę – akt notarialny. 15:37 Chcąc kupić lub sprzedać działkę, dom czy mieszkanie, musimy się przygotować na to, iż prawdopodobnie zaistnieje potrzeba zawarcia nieco wcześniej umowy przedwstępnej z przyszłym kontrahentem. Większość transakcji na rynku nieruchomości jest bowiem finansowana w całości lub w części z kredytów hipotecznych, a te nie są udzielane od ręki. W przeciwieństwie jednak do definitywnej sprzedaży nieruchomości, umowa przedwstępna nie wymaga dla swej ważności zachowania formy aktu notarialnego. Chcesz kupić mieszkanie lub dom? Przeszukaj nasze oferty Chcesz sprzedać mieszkanie? Dodaj ogłoszenie w naszym serwisie Odszkodowanie zamiast transakcji Brak formy aktu notarialnego dla umowy przedwstępnej, poprzedzającej sprzedaż/kupno działki, domu czy mieszkania, nie jest jednak całkowicie bez znaczenia. W ten sposób strony pozbawiają się tzw. silniejszego skutku umowy przedwstępnej. Mianowicie chodzi o możliwość dochodzenia przed sądem zawarcia umowy przyrzeczonej. Pozostanie jedynie tzw. skutek słabszy, czyli żądanie naprawienia szkody, którą się poniosło licząc na zawarcie umowy przyrzeczonej. Jest to odszkodowanie w granicach tzw. ujemnego interesu umowy. Zwykle odzyskamy zatem tylko to, co w związku z zawarciem umowy przedwstępnej i przygotowaniem do zawarcia umowy przyrzeczonej wydaliśmy np. na korespondencję, dojazdy, telefony, pomoc prawnika, odpis z księgi wieczystej itp. Na szczęście jednak strony mogą w umowie przedwstępnej odmiennie określić zakres odszkodowania, czy też wzmocnić ją zadatkiem lub karą umową. WAŻNE! Jeżeli strona zobowiązana do zawarcia umowy przyrzeczonej uchyla się od jej zawarcia, druga strona może żądać naprawienia szkody, którą poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej. Strony mogą w umowie przedwstępnej odmiennie określić zakres odszkodowania. Jednakże gdy umowa przedwstępna czyni zadość wymaganiom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, w szczególności wymaganiom co do formy (tu: akt notarialny), strona uprawniona może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej. Co daje akt notarialny? Dysponując notarialną umową przedwstępną z łatwością wyegzekwujemy w sądzie obowiązek zawarcia umowy przyrzeczonej, jeżeli kontrahent bez naszej winy nie przystąpi do jej podpisania. Prawomocny wyrok sądu stwierdzający obowiązek drugiej strony do złożenia oznaczonego oświadczenia woli o zawarciu umowy przyrzeczonej zastępuje to oświadczenie, a jeżeli orzeczenie to jest w pełni zgodne z żądaniem pozwu, zastępuje umowę i powoduje przejście własności nieruchomości (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2002 r., sygn. akt II CKN 930/2000). Być może więc warto dopłacić do interesu, uiszczając taksę notarialną za sporządzenie umowy przedwstępnej, zyskując w zamian większą gwarancję tego, że zamierzona transakcja tak czy inaczej dojdzie do skutku. Każdy kij ma jednak dwa końce i jeżeli przyrzeczona umowa sprzedaży nie zostanie podpisana z naszej winy, wówczas druga strona będzie mogła w podobny sposób wyegzekwować na drodze sądowej zmianę właściciela nieruchomości, stosownie do zapisów umowy przedwstępnej zawartej w formie aktu notarialnego. Co w umowie? Umowa, przez którą jedna ze stron lub obie zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy - czyli umowa przedwstępna - powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej (art. 398 § 1 Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 ze zm.). W przypadku umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości należy zatem zadbać o wskazanie ceny oraz oznaczenie przedmiotu sprzedaży, np. przez wskazanie dokładnego adresu tejże nieruchomości, a także numeru księgi wieczystej dla niej prowadzonej. Wcześniej ustawodawca wymagał również określenia terminu zawarcia umowy przyrzeczonej. Obecnie nie ma takiego wymogu. Umowa przedwstępna będzie ważna również wówczas, gdy brak ustaleń dotyczących tego, w jakim czasie powinno dojść do sfinalizowania transakcji. Nie jest to jednak dobre rozwiązanie. Brak takiego zastrzeżenia daje bowiem stronom uprawnionym do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej możliwość jednostronnego wyznaczenia terminu. Przy czym powinno to nastąpić w ciągu jednego roku od dnia zawarcia umowy przedwstępnej. Termin wyznaczony przez stronę do zawarcia umowy przyrzeczonej powinien być "odpowiedni", co w praktyce każda ze stron może rozumieć na swój sposób. Co, jeżeli obie strony takiej umowy przedwstępnej były uprawnione do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej i każda z nich wyznaczyła inny termin na dokonanie definitywnej transakcji? Problem ten rozstrzyga przepis art. 389 § 2 stanowiąc iż obowiązuje wówczas termin wyznaczony przez tę stronę, która wcześniej złożyła stosowne oświadczenie. Zatem kto pierwszy, ten lepszy, choćby nawet wyznaczył dłuższy termin zawarcia przyrzeczonej umowy. Jak wzmocnić pisemną umowę? Decydując się mimo wszystko (najczęściej z uwagi na oszczędności) na umowę przedwstępną w zwykłej formie pisemnej, możemy tak ją skonstruować, że drugiej stronie po prostu nie opłaci się uchylanie od sfinalizowania obiecanej transakcji. Mamy na myśli znane instytucje prawne w postaci zadatku czy kary umownej. Zamiast nich można też rozszerzyć zakres obowiązku naprawienia szkody z ujemnego interesu umowy na dodatni, tzn. zastrzec pełne odszkodowanie na wypadek niewywiązania się którejś ze stron z obowiązku zawarcia umowy przyrzeczonej. Można to osiągnąć dodając następujący zapis w umowie przedwstępnej: "Jeżeli którakolwiek ze stron uchyli się od zawarcia umowy przyrzeczonej, druga strona będzie mogła żądać naprawienia poniesionej w związku z tym szkody w pełnej wysokości". Z kolei zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej. Zadatek ma również tę zaletę, że nie trzeba wykazywać poniesionej szkody. Z drugiej jednak strony uniemożliwia dochodzenie od nierzetelnego kontrahenta czegokolwiek ponad wysokość zatrzymanego zadatku, względnie jego podwójnej wysokości. Zastrzeżenie kary umownej (np. w określonej kwocie lub procencie od wartości mieszkania) na wypadek niewykonania umowy przedwstępnej, a tym samym niezawarcia umowy definitywnej, także nie wymaga wykazywania poniesionej szkody. Przysługuje wierzycielowi w określonej wysokości bez względu zarówno na wysokość szkody, jak i fakt jej istnienia. Czym jest umowa przedwstępna i kiedy powinno się ją podpisać? W jakiej formie powinno się zawrzeć umowę przedwstępną? Jakie są skutki niewykonania umowy przedwstępnej? Wyjaśnia Agata Stradomska, menedżer agencji nieruchomości. Dlaczego warto podpisać umowę przedwstępną przy nabyciu nieruchomości? Kiedy znajdziemy wreszcie wymarzone mieszkanie lub sprzedajemy lokal i pojawia się nabywca, który deklaruje chęć zakupu, to można wtedy uścisnąć sobie dłoń i przygotowywać się do transakcji zakupu czy sprzedaży mieszkania…. Jednak, z uwagi na fakt, że najprawdopodobniej nie pójdziemy za chwilę do notariusza, a między uściskiem dłoni na znak dogadania się, a możliwością finalnego przeniesienia własności upływa co najmniej kilka dni, a nieraz tygodni a nawet miesięcy, warto pomyśleć o zabezpieczeniu przyszłej transakcji i jej warunków. Bardzo często zakup lub sprzedaż nieruchomości wywołuje w życiu stron transakcji lawinę działań koniecznych do podjęcia a także związanych z tym kosztów, jakie ponoszą. Dlatego w takich sytuacjach szczególnie ważne jest, aby kontrahent który obiecał zawarcie transakcji na ustalonych warunkach, wywiązał się z podjętych ustaleń I tutaj pojawia się umowa przedwstępna, która może zostać zawarta, podobnie jak umowa sprzedaży w kancelarii notarialnej, albo zwyczajnie, na piśmie, które podpisują obie strony. Czym jest umowa przedwstępna i kiedy się ją zawiera? Umowa przedwstępna nie jest integralną, obowiązkową częścią procesu sprzedaży nieruchomości, jednakże fakt, że samo przygotowanie aktualnych dokumentów do transakcji może zająć od kilku dni do nawet kilku tygodni powoduje, że większości przypadków zawiera się takie umowy, po to aby związać już ze sobą kupującego i sprzedającego, którzy w spokoju mogą przygotowywać się do zawarcia umowy przyrzeczonej (właściwej umowy np. umowy sprzedaży mieszkania). Inne przyczyny powodujące, że strony zawierają umowę przedwstępną to sytuacje, gdy: istnieje konieczność zaciągnięcia kredytu bankowego na zakup nieruchomości (banki zazwyczaj wymagają umowy przedwstępnej, aby rozpatrzyć wniosek kredytowy) istnieje konieczność uzyskania innych środków finansowych na zakup nieruchomości (np. kończy się lokata terminowa lub kupujący czeka na środki ze sprzedaży własnego mieszkania) sprzedający potrzebuje czasu na zakup innego mieszkania, dokończenie budowy czy wyprowadzkę sprzedający musi dokonać wymaganych formalności lub czynności, na które strony się umówiły (spłacić kredyt hipoteczny obciążający sprzedawaną nieruchomość, dokończyć budowę lub remont sprzedawanej nieruchomości, dokonać formalnego podziału, wymeldować rodzinę itp.) jedna ze stron umowy wyjeżdża na jakiś czas, i z tego powodu należy odłożyć w czasie transakcję. Umowa przedwstępna opisana jest w Kodeksie Cywilnym jako umowa, w której jedna lub obie strony przyszłej transakcji zobowiązują się do zawarcia pewnej, ustalonej umowy w przyszłości np. umowy sprzedaży lub umowy najmu nieruchomości. Art. 389: “§ 1. Umowa, przez którą jedna ze stron lub obie zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy (umowa przedwstępna), powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej.” Oznacza to, że umowa przedwstępna jest zobowiązaniem, do zawarcia innej umowy, a dodatkowo powinna określać kluczowe postanowienia tej przyszłej umowy. Takie postanowienia to strony przyszłej umowy, jej przedmiot (czyli opis nieruchomości, która będzie jej przedmiotem), cena, termin zawarcia przyszłej umowy, a także wszelkiego rodzaju szczegółowe ustalenia, które są istotne dla stron tej transakcji. Umowę przedwstępną zawrzeć można w formie aktu notarialnego, ale też, często z oszczędności, strony zawierają ją w zwykłej formie pisemnej. Konsekwencje niewykonania umowy przedwstępnej Zasadą jest, że zawartych umów należy dotrzymywać („pacta sunt servanda”), a przepisy prawa dbają o ich przestrzeganie. Jednak czasami pojawiają się sytuacje nieprzewidziane (wypadki losowe) lub którejś ze stron pojawią się “lepsze możliwości” i postanowi nie dotrzymać umowy. Co wtedy? W przypadku, gdyby po zawarciu umowy przedwstępnej, nie doszło do zawarcia umowy przyrzeczonej (np. umowy sprzedaży mieszkania), przepisy kodeksu cywilnego przewidują określone konsekwencje zarówno odszkodowawcze jak i prawne. Art. 390: “§ 1. Jeżeli strona zobowiązana do zawarcia umowy przyrzeczonej uchyla się od jej zawarcia, druga strona może żądać naprawienia szkody, którą poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej. Strony mogą w umowie przedwstępnej odmiennie określić zakres odszkodowania. § 2. Jednakże, gdy umowa przedwstępna czyni zadość wymaganiom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, w szczególności wymaganiom co do formy, strona uprawniona może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej.” Zakres uprawnień strony poszkodowanej zależy od tego w jakiej formie umowa przedwstępna została zawarta. Czy umowa przedwstępna została zawarta w tej samej formie co umowa przyrzeczona (akt notarialny) czy też w innej formie (np. w zwykłej pisemnej), prawo przewiduje różne skutki: Zawarcie umowy przedwstępnej w formie aktu notarialnego: druga strona może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej - strona uprawniona do zawarcia takiej umowy może wystąpić do sądu z pozwem o zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości roszczenia z tytułu umowy przedwstępnej zawartej w formie aktu notarialnego mogą zostać wpisane w księdze wieczystej nieruchomości (dział III), gdzie potencjalni inni kupcy widzą, że taka umowa została zawarta Zawarcie umowy przedwstępnej w formie zwykłej pisemnej: strona może jedynie żądać naprawienia szkody, którą poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej skutek umowy przedwstępnej będzie zatem słabszy, ponieważ zamiast zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości, strona może dochodzić przed sądem jedynie odszkodowania Strony umowy przedwstępnej bardzo często jako dodatkowe zabezpieczenie stosują zadatek, który w sytuacji, gdy jedna ze stron zmieni zdanie, może pełnić funkcję odszkodowania, jednak zadatek nie wyklucza prawa do ubieganie się o dodatkową kwotę odszkodowania, jeśli któraś ze stron w wyniku niewykonaniu przez drugą umowy doznała wyższej szkody. Jaką formę umowy przedwstępnej wybrać? Notarialną, czy zwykłą pisemną? Nie ma generalnie lepszej i gorszej formy umowy przedwstępnej, bo wszystko sprowadza się do stwierdzenia “to zależy”. Zastanawiając się nad wyborem formy umowy warto rozważyć korzyści i konsekwencje, które może ponieść dane strona. Trudno sobie wyobrazić, aby sprzedający chciał dochodzić wykonania umowy w sytuacji, gdy kupujący nie ma pieniędzy (bo nie otrzymał np. kredytu, a nie posiada swoich środków na zakup lub stracił w jakiś sposób pieniądze przeznaczone na nabycie). Oczywiście, prawo będzie po jego stronie, nieruchomość zbędzie, ale zapłatę będzie prawdopodobnie windykował przez długie lata, podczas gdy mógłby zatrzymać zadatek, a nieruchomość wystawić ponownie do sprzedaży i sprzedać ją, otrzymując pieniądze dużo szybciej. Dlatego w tej sytuacji, korzyść z zawarcia umowy przedwstępnej w formie notarialnej jest czysto teoretyczna. Jednak będąc kupującym, kiedy jeszcze dodatkowo wręczamy sprzedającemu pokaźną kwotę zadatku, zabezpieczenie w formie umowy notarialnej jest dobrym rozwiązaniem. W razie, gdy sprzedający będzie unikać sprzedaży, kupujący będzie mógł przymusić go sądownie do wykonania zobowiązania. Przyszła transakcja staje się pewniejsza. Jednak umowa przedwstępna w formie aktu notarialnego wiąże się z dodatkową opłatą za czynności notariusza. Dlatego i ten parametr warto wziąć pod uwagę, planując zakup np. mieszkania. Inną kwestią jest przygotowanie treści umowy. Nie mając innej opcji, w przypadku gdy umowa jest przygotowana przez notariusza, jest ona zazwyczaj dość szczegółowa i zawiera szereg kwestii, o których niedoświadczone strony nie pomyślały. W przypadku, gdy jest ona ściągnięta z internetu lub zredagowana przez laików, może zawierać wiele błędnych zapisów, które potem spowodują, że umowa przedwstępna zamiast zabezpieczeniem, stanie się problemem. Inną kwestią jest przygotowanie umowy przez jedną stronę i narzucenie jej drugiej, która się nie zna, a w konsekwencji finalne zapisy okażą się być bardzo niekorzystne. Warto więc zaufać profesjonalistom przy przygotowaniu tak istotnej rzeczy jak umowa przedwstępna, w szczególności będąc kupującym rozważyć poniesienie dodatkowej odpłatności w zamian za większe bezpieczeństwo. W transakcjach sprzedaży lub zakupu nieruchomości można też korzystać z usług innych specjalistów - pośredników w obrocie nieruchomościami, prawników specjalizujących się w tej dziedzinie, którzy również mogą pomóc zredagować treść umowy lub sprawdzić dokument przygotowany przez drugą stronę. Z pewnością przy tak ważnej i kosztownej transakcji nie warto oszczędzać, bo wiele może być do stracenia. Agata Stradomska, menedżer agencji nieruchomości

umowa przedwstępna sprzedaży mieszkania koszt notariusza